Μαζί στη ζωή Ευαισθητοποίηση Εκπαιδευτικών και Παρεμβατικά Προγράμματα Προώθησης της ισότητας των φύλων
 home image Αρχική
Ταυτότητα  | Εργασίες  | Βιβλιογραφία | Φωτογραφίες | Αφίσες | Σύνδεσμοι
mail iconΕπικοινωνία
Εργασίες

Διαφορές στην διαπαιδαγώγηση των φύλλων μέσα στην οικογένεια

Παρεμβατική δραστηριότητα
Σχολείο: 3ο Λύκειο Υμηττού
Υπεύθυνη καθηγήτρια: Κομπούρη Στυλιανή
Αριθμός μαθητών: 25 (12 Κορίτσια - 13 Αγόρια
Σχολικό έτος: 2004 - 2005
Σήμερα πολλοί υποστηρίζουν ότι τα παιδιά ανατρέφονται χωρίς διακρίσεις λόγω φύλου και ότι πάρα πολλά πράγματα έχουν αλλάξει σε σχέση με παλαιότερες γενιές. Ωστόσο, οι αντιλήψεις της διαφορετικότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών δεν έχουν εγκαταλειφθεί και μερικές από αυτές προωθούνται μέσα από την ανατροφή στην οικογένεια. Το ζήτημα της ισότητας των φύλων συνδέεται με περίπλοκα ψυχολογικά, κοινωνικά και ιστορικά θέματα, που οδηγούν στο παραδοσιακό μοντέλο λειτουργίας ανδρών και γυναικών στην οικογένεια.

Το ερωτηματολόγιο που δόθηκε είχε στόχο να συνειδητοποιήσουν οι μαθητές ότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές στην διαπαιδαγώγηση των φύλων και οι διαφορές αυτές συνδέονται με την ύπαρξη και τον ρόλο των στερεοτύπων, γύρω από τους άνδρες και τις γυναίκες.

Τα παιδιά συμπλήρωσαν ερωτηματολόγιο 11 ερωτήσεων που κρίθηκαν ότι είναι ενδεικτικές από προηγούμενες σζητήσεις με τους μαθητές της δραστηριότητας.

Τα παιδιά που συμμετείχαν είναι 25 εκ των οποίων 13 αγόρια και 12 κορίτσια. Στο ερωτηματολόγιο απάντησαν και οι 25 μαθητές.

Στην ανάλυση που ακολουθεί έχει μετρηθεί πόσα παιδιά σημείωσαν το 1 (συμφωνώ απόλυτα), πόσα το 2 (συμφωνώ), πόσα το 3 (δεν έχω γνώμη), πόσα το 4 (διαφωνώ) και πόσα το 5 (διαφωνώ απόλυτα).

Έχει υπολογιστεί επίσης το ποσοστό επί της % των αγοριών, των κοριτσιών και όλου του δείγματος για κάθε υποερώτηση.

Τα αποτελέσματα έχουν συμπεριληφθεί σε πίνακα.


Στην 1η ερώτηση "Τα κορίτσια πρέπει να παίζουν με διαφορετικά παιχνίδια απ΄ ότι τα αγόρια"

  κορίτσια αγόρια όλο το δείγμα
1 25% 30,77% 28%
2 16,67% 53,85% 36%
3 16,67% 15,38% 16%
4 41,67% 0% 20%
5 0% 0% 0%
1η ερώτηση 'Τα κορίτσια πρέπει να παίζουν με διαφορετικά παιχνίδια απ΄ ότι τα αγόρια'
Στην 2η ερώτηση "Τα αγόρια είναι καλό να βοηθούν στο νοικοκυριό το ίδιο με τα κορίτσια"

  κορίτσια αγόρια όλο το δείγμα
1 41,67% 7,69% 24%
2 33,33% 15,38% 24%
3 0% 0% 0%
4 25% 61,54% 44%
5 0% 15,38% 8%
2η ερώτηση 'Τα αγόρια είναι καλό να βοηθούν στο νοικοκυριό το ίδιο με τα κορίτσια'
Στην 3η ερώτηση "Τα αγόρια επιτρέπεται να βγαίνουν έως αργά το βράδυ ενώ τα κορίτσια όχι"

  κορίτσια αγόρια όλο το δείγμα
1 0% 7,69% 4%
2 8,33% 38,46% 24%
3 0% 23,08% 12%
4 58,33% 23,08% 40%
5 33,33% 7,69% 20%
3η ερώτηση: Τα αγόρια επιτρέπεται να βγαίνουν έως αργά το βράδυ ενώ τα κορίτσια όχι'
Στην 4η ερώτηση "Τα αγόρια πρέπει να ανατρέφονται με την παρότρυνση κατάκτησης πολλών γυναικών"

  κορίτσια αγόρια όλο το δείγμα
1 0% 15,38% 8%
2 8,33% 23,08% 16%
3 0% 7,69% 4%
4 33,33% 30,77% 32%
5 58,33% 23,08% 40%
4η ερώτηση: 'Τα αγόρια πρέπει να ανατρέφονται με την παρότρυνση κατάκτησης πολλών γυναικών'
Στην 5η ερώτηση "Τα αγόρια πρέπει να έχουν ως πρότυπο τον πατέρα ενώ τα κορίτσια την μητέρα"

  κορίτσια αγόρια όλο το δείγμα
1 8,33% 7,69% 8%
2 8,33% 23,08% 16%
3 0% 23,08% 12%
4 41,67% 38,46% 40%
5 41,67% 7,69% 24%
5η ερώτηση: 'Τα αγόρια πρέπει να έχουν ως πρότυπο τον πατέρα ενώ τα κορίτσια την μητέρα'
Στην 6η ερώτηση "Η δημιουργία οικογένειας είναι ο πιο σημαντικός στόχος στη ζωή ενός κοριτσιού"

  κορίτσια αγόρια όλο το δείγμα
1 25% 30,77% 28%
2 8,33% 23,08% 16%
3 8,33% 30,77% 24%
4 41,67% 7,69% 24%
5 8,33% 7,69% 8%
6η ερώτηση: 'Η δημιουργία οικογένειας είναι ο πιο σημαντικός στόχος στη ζωή ενός κοριτσιού'
Στην 7η ερώτηση "Η καριέρα είναι ο πιο σημαντικός στόχος στη ζωή ενός αγοριού"

  κορίτσια αγόρια όλο το δείγμα
1 8,33% 7,69% 8%
2 0% 30,77% 16%
3 25% 30,77% 28%
4 50% 23,08% 36%
5 16,67% 7,69% 12%
7η ερώτηση: 'Η καριέρα είναι ο πιο σημαντικός στόχος στη ζωή ενός αγοριού'
Στην 8η ερώτηση "Τα κορίτσια είναι σωστό να είναι πιο υποχωρητικά από τα αγόρια"

  κορίτσια αγόρια όλο το δείγμα
1 8,33% 15,38% 12%
2 16,67% 30,77% 24%
3 16,67% 7,69% 12%
4 33,33% 30,77% 32%
5 25% 15,38% 20%
8η ερώτηση: 'Τα κορίτσια είναι σωστό να είναι πιο υποχωρητικά από τα αγόρια'
Στην 9η ερώτηση "Τα κορίτσια αντιδρούν κυρίως με το συναίσθημα και όχι με τη λογική"

  κορίτσια αγόρια όλο το δείγμα
1 25% 0% 12%
2 8,33% 61,54% 36%
3 16,67% 7,69% 12%
4 50% 23,08% 36%
5 0% 7,69% 4%
9η ερώτηση: 'Τα κορίτσια αντιδρούν κυρίως με το συναίσθημα και όχι με τη λογική'
Στην 10η ερώτηση "Δεν είναι ευγενικό να βρίζει ένα κορίτσι"

  κορίτσια αγόρια όλο το δείγμα
1 16,67% 38,46% 28%
2 41,67% 30,77% 36%
3 16,67% 7,69% 12%
4 8,33% 15,38% 12%
5 16,67% 7,69% 12%
10η ερώτηση: 'Δεν είναι ευγενικό να βρίζει ένα κορίτσι'
Στην 11η ερώτηση "Οι οικογένεια επηρεάζει τις επαγγελματικές επιλογές των νέων ανάλογα με το φύλο τους"

  κορίτσια αγόρια όλο το δείγμα
1 8,33% 23,08% 16%
2 41,67% 46,15% 44%
3 25% 15,38% 20%
4 16,67% 7,69% 12%
5 8,33% 7,69% 8%
11η ερώτηση: 'Οι οικογένεια επηρεάζει τις επαγγελματικές επιλογές των νέων ανάλογα με το φύλο τους'

Είναι γεγονός ότι κάθε παιδί γεννιέται μέσα σε μια οικογένεια και μέσα σ' αυτό το οικογενειακό πλαίσιο εκτυλίσσεται, αν όχι ολόκληρο, τουλάχιστον ένα σημαντικό μέρος των παιδικών του χρόνων. η επίδραση της οικογένειας είναι καθοριστική - θα λέγαμε περισσότερο καθοριστική απ' όλα τα άλλα περιβάλλοντα - και αυτό διότι μέσα στην οικογένεια γεννιούνται και αναπτύσσονται συναισθήματα μεταξύ των μελών της, τα οποία είναι πολύ έντονα. Γι' αυτό οι διαπροσωπικές σχέσεις, είναι συναισθηματικά φορτισμένες. Το οικογενειακό περιβάλλον ασκεί καθοριστική επίδραση, διότι είναι χρονολογικά το πρώτο περιβάλλον μέσα στο οποίο το παιδί ζει και αναπτύσσεται. Το οικογενειακό περιβάλλον είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες διαμόρφωσης των διαφυλικών σχέσεων.

Οι νέοι, κορίτσια και αγόρια, είναι - σχετικά - ανυποψίαστοι για τους τρόπόυς, με τους οποίους η ταυτότητά τους, ο τρόπος ζωής τους και οι πράξεις τους προσδιορίζονται από οικογενειακούς και γενικότερα από κοινωνικούς παράγοντες. Οι νέες κιαι οι νέοι δημιουργούν την ταυτότητά τους και μια άποψη για το μέλλον τους στο πλάισιο της σύγχρονης κοινωνίας όπου οι διακρίσεις ανάμεσα στα δύο φύλα συνεχίζουν να υπάρχουν.

Για να καταπολεμηθούν οι διακρίσεις, θα πρέπει να υπάρχει ισότητα κατα' αρχάς μέσα στην οικογένεια, δηλαδή, ισότητα στην κατανομή εργασίας και καθηκόντων και απαλλαγή από τους παραδοσιακούς ρόλους των δύο φύλων σ' αυτή. Οι γονείς χρειάζονται να σταματήσουν να διαπαιδαγωγούν τα αγόρια και τα κορίτσια με διαφορετικό τρόπο και να τρέφουν διαφορετικές προσδοκίες γι' αυτά.

Οι επιρροές και επιδράσεις του στενότερου περιβάλλοντος, φανερές ή συγκαλυμμένες, δημιουργούν πρότυπα και στερεότυπα και οδηγούν στην αναπαραγωγή των διακρίσεων των φύλων.

Η επεξεργασία των απαντήσεων που έδωσαν οι μαθητές καθώς και οι συζητήσεις που ακολούθησαν στα πλαίσια της παρεμβατικής αυτής δραστηριότητας δείχνουν ότι ανάμεσα στο αγόρι και στο κορίτσι υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός μέτρων ανατροφής και αγωγής που προκαθορίζουν σχεδόν, χωρίς να το καταλάβουμε το κορίτσι για ένα μετέπειτα ρόλο, ως οικοκυρά και μητέρα και του αφαιρούμε από την αρχή κιόλας κάθε ενεργό δραστηριότητα γαι τα δικά του ενδιαφέροντα και κλίσεις.

Τα είδη παιχνιδιών που τα κορίτσια και τα αγόρια προβάλλονται να παίζουν, είναι διαφορετικά και αντικατοπτρίζουν τον παραδοσιακό διαχωρισμό σε αγορίστικα και κοριστίστικα.

Επισημάνθηκαν μάλιστα αρκετές περιπτώσεις όπου τα είδη των παιχνιδιών προσδιορίζονται άμεσα από τους μελλοντικούς στόχους και φιλοδοξίες των παιδιών.

Τα αγόρια είναι αρνητικά στο να συμμετέχουν στις δουλειές του σπιτιού θεωρώντας ότι οι δουλειές αυτές είναι καθαρά γυναικείες κα επομένως είναι υποτιμητικό να ασχολούνται μ' αυτές. Τα κορίτσια έχουν εντελώς διαφορετική άποψη. Πιστεύουν ότι επιβαρύνονται με περισσότερες ευθύνες και έτσι υποτιμάται η απλήρωτη εργασία που προσφέρουν στο σπίτι. Τα αγόρια πιστεύουν ότι είναι σωστό να βγαίνουν ως αργά το βράδυ ενώ τα κορίτσια όχι. Τα κορίτσια διαφωνούν πιστεύοντας ότι έχουν ακριβώς τα ίδια δικαιώματα.

Τα αγόρια σε αρκετά μεγάλο ποσοστό απαντούν πως είναι σωστό να κατακτούν πολλές γυναίκες και το δικαιολογούν λέγοντας πως ταιριάζει στη φύση τους και είναι ένδειξη ανδρισμού. Αντίθετα για τα κορίτσια πιστεύουν ότι δεν είναι σωστό να γνωρίζουν πολλούς άντρες. Τα κορίτσια διαφωνούν ότι πρέπει να έχουν σαν πρότυπο τη μητέρα και τα αγόρια τον πατέρα. Τα αγόρια σε μεγάλο ποσοστό τάσσοντια υπέρ αυτών των προτύπων.

Μεγάλο ποσοστό αγοριών αλλά και κοριτσιών πιστεύουν ότι ο πιο σημαντικός στόχος ζωής ενός κοριτσιού είναι η δημιουργία οικογένειας. Άμεσο αποτέλεσμα αυτών των αντιλήψεων και προσδοκιών είναι ότι το νέο κορίτσι θεωρεί τη διπλή επιβάρυνση - εργασία και οικογενειακές υποχρεώσεις - που θα έχει στο μέλλον, σαν δικά της προβλήματα. Έτσι εξηγείται το γεγονός ότι οι εργαζόμενες μητέρες αποδίδουν λιγότερη σημασία σε επαγγελματικούς στόχους ή ότι ακόμη γυναίκες με πανεπιστημιακή μόρφωση εγκαταλείπουν την εργασία, όταν δεν μπορούν να συνδυάσουν εργασία και οικογενειακή φροντίδα.

Σε αρκετά μεγάλο ποσοστό τα αγόρια πιστεύουν ότι η καριέρα τους είναι ο πιο σημαντικός στόχος στη ζωή τους. Θεωρούν ότι πρέπει να έχουν τα ανώτερα επαγγέλματα σε status και χρήμα. Μέσα από τα πρότυπα αυτά, υποβάλλεται και καλλιεργείται στις γυναίκες και στην κοινωνία γενικότερα η άποψη ότι οι γυναίκες είναι κατώτερες από τους άντρες, ότι έχουν συγκεκριμένες ικανότητες, δεξιότητες και κλίσεις και ότι πρέπει να ντύνονται, να κινούνται και να συμπεριφέρονται με συγκεκριμένο τρόπο και να εμπλέκονται σε συγκεκριμένους ρόλους για να είναι αποδεκτές και αρεστές και για να μπορούν να αποκαλούναι "θηλυκά". Τα αγόρια πιστεύουν ότι τα κορίτσια πρέπει να είναι πιο υποχωρητικά απ' αυτά. Τα κορίτσια διαφωνούν.

Το μεγαλύτερο ποσοστό αγοριών και κοριτσιών συμφωνεί ότι ένα κορίτσι δεν πρέπει να βρίζει. Ακόμη ένα στερεότυπο που υπαγορεύει ότι τα κορίτσια οφείλουν να είναι φρόνιμα, καλοαναθρεμμένα και με ευπρέπεια. Τα αγόρια θεωρώντας ότι είναι εξυπνότερα από τα κορίτσια σε μεγάλο ποσοστό υποστηρίζουν ότι τα κορίτσια αντιδρούν κυρίως με το συναίσθημα ενώ αυτά με τη λογική.

Αγόρια και κορίτσια συμφωνούν πως η οικογένεια επηρεάζει τις επαγγελματικές επιλογές των νέων ανάλογα με το φύλο. Τα οικογενειακά στερεότυπα επηρεάζουν τις εκπαιδευτικές και τις επαγγελματικές επιλογές αγοριών και κοριτσιών και στρέφουν τα κορίτσια προς τα τυπικά "γυναικεία" επαγγέλματα, που έχουν λιγότερο κύρος και μικρότερους μισθούς.

Το οικογενειακό περιβάλλον διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση θετικών ή αρνητικών στάσεων για το φύλο και τις διαφυλικές σχέσεις. Μετά από αυτά, αν θέλουμε να ευελπιστούμε στο μέλλον στη βελτίωση των σχέσεων των δύο φύλων και ισοτιμία μεταξύ τους, πρέπει να στοχεύσουμε στην αλλαγή των στάσεων των γονέων, γεγονός που θα περάσει στις νέες γενιές. Πρέπει, βέβαια, να επισημάνουμε ότι αυτές οι αλλαγές, επειδή προϋποθέτουν αλλαγές στάσεων, εξυπακούεται ότι απαιτούν μακρόχρονη προσπάθεια και από τους δύο γονείς, και κυρίως από την πλευρά του άνδρα.



ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Διαφυλικές σχέσεις: Ι. Παρασκευόπουλος - Η. Πεζεβέγκης - Α. Καραθανάση. Διαπολιτιστική ψυχολογία: Δ. Γεώργας. Internet: Ιστοσελίδα του ΚΕΘΙ. Βιβλιοθήκη κέντρου ισότητας.

...άλλες εργασίες
Πρότυπα συμόρφωσης: HTML 4.01 CSS WAI A Any Browser top page iconΑρχή σελίδας
ΕΠΕΑΚ Enabled by:DATA CONCEPT - LOGO