ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ:

« Η ισότητα των φύλων μέσα από το σύστημα αμοιβών και ποινών προς τους εφήβους στα πλαίσια της οικογένειας»

«Η ισότητα στην οικογένεια» ,ως κοινό πλαίσιο εργασίας για τα Λύκεια των Αθηνών που συμμετέχουν στο Πρόγραμμα του ΚΕΘΙ για την ισότητα των φύλων, μας οδήγησαν στη διαμόρφωση του ανωτέρω θέματος ως πεδίου εργασίας και έρευνας. Η θεωρητική προσέγγιση παιδαγωγικών θεμάτων στην ιστορική διάστασή τους αλλά και οι αφηγήσεις εμπειριών προσώπων του ευρύτερου συγγενικού περιβάλλοντός μας (π.χ. γιαγιάδων, παππούδων, γονέων, κ.τ.λ ) για τη διαφορετική συμπεριφορά των γονέων στο θέμα των αμοιβών και των ποινών αναλογικά προς το φύλο καθώς και η δική μας , σύμφωνη ή μη γνώμη , που προέκυψε από συζητήσεις στη διάρκεια των συναντήσεών μας στα πλαίσια του ανωτέρω προγράμματος, δημιούργησαν τη διάθεση να ασχοληθούμε με το θέμα.

Για την προσέγγιση του θέματος διαλέξαμε την ερευνητική μέθοδο , με σύνθεση ερωτηματολογίων / κατάστρωση ερωτήσεων , καταγραφή των απαντήσεων και ερμηνεία του υλικού , με τη βεβαιότητα πάντοτε ότι πρόκειται για προσπάθεια προσέγγισης του θέματος και όχι για επιστημονική εργασία Δημιουργήθηκαν δύο ερωτηματολόγια που απευθύνονται σε γονείς και εφήβους - των οποίων η οικογένεια έχει παιδιά και των δύο φύλων - και διανεμήθηκαν σε δείγμα 100 ατόμων (50 +50) στην Αθήνα και στην Επαρχία ( Πάτρα ,Κέρκυρα. Αρχαία Ολυμπία ).

Η ολοκλήρωση της έρευνάς μας και η συνολική εκτίμηση των στοιχείων επιβεβαιώνουν ότι η στάση των γονέων απέναντι σε επαινετέα ή επίψογη συμπεριφορά των παιδιών τους επηρεάζεται, σε ορισμένες περιπτώσεις, από το φύλο του παιδιού. Η διασταύρωση των απόψεων των γονέων και των παιδιών και η σύμπτωση απόψεων των αγοριών και κοριτσιών σε μεγάλο βαθμό, αποδεικνύουν ότι η αρχική αντίληψη των κοριτσιών της ομάδας, που είχε εκφραστεί ως άποψη και προτροπή για τη διερεύνηση του θέματος, αποτελεί τελικά διαπίστωση.

Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι : 1) ο πατέρας αμείβει το γιο χρηματικά και με εξόδους ,ενώ οι αμοιβές των κοριτσιών είναι κυρίως έπαινοι ή δώρα , 2) σε περιπτώσεις παραπτωμάτων, η έξοδος ως τιμωρία επιβάλλεται κυρίως στα κορίτσια , 3) η διάκριση των ερωτωμένων σε Αθήνα και Επαρχία απέδειξε ότι στα ανωτέρω ερωτήματα οι απαντήσεις στην επαρχία ήσαν συντηρητικότερες, όπως φαίνεται από τα συγκρινόμενα ποσοστά. Ειδικότερα, ακολουθείται εκεί σε μεγάλο βαθμό η παραδοσιακή προσέγγιση : πατέρας-γιος και μητέρα-κόρη στα σοβαρά παραπτώματα που θεωρούν ότι επισείουν τη χειροδικία ως τιμωρία. Ο πατέρας τιμωρεί τον «ανθεκτικό άνδρα» - γιο και η μητέρα την «ανυπάκουη γυναίκα» - κόρη ,στην οποία, όταν της αναθέτει έργο, αυτό κατά κανόνα είναι οικιακή εργασία ή φροντίδα μικρότερων μελών της οικογένειας. Αυτό καταγράφηκε στις οικογένειες , των οποίων το μορφωτικό επίπεδο των γονέων είναι χαμηλότερο (Δημοτικό σχολείο- Τριτάξιο/ εξατάξιο Γυμνάσιο καθώς και στις αλλοδαπές οικογένειες.

Πιο ισόρροπη φαίνεται η στάση του πατέρα στην Αθήνα, με λιγότερες αποκλίσεις στη συμπεριφορά του προς τα παιδιά .Εξάλλου, οι πατέρες που ομολογούν τη διαφοροποιημένη στάση τους απέναντι στα δύο φύλα δεν την ερμηνεύουν άμεσα ως τέτοια , αλλά 1) ως επιβαλλόμενη από την έμφυτη (sic) ευαισθησία των κοριτσιών , 2) ως αντίβαρο στη συμπεριφορά της συζύγου τους που ευνοεί το αγόρι . Οι μητέρες που δήλωσαν διαφορετική στάση απέναντι στα παιδιά τους , αναγνώρισαν όλες ότι μεροληπτούν υπέρ του γιου λόγω ιδιαίτερης αδυναμίας.

Η παρουσία άλλων συγγενικών προσώπων στην οικογένεια φαίνεται ότι επηρεάζει υπέρ αυτών, κατά την εκτίμηση των παιδιών, τη στάση των ονέων προς αυτά αλλά δεν τη διαφοροποιεί ανάλογα προς το φύλο. (οι μεμονωμένες περιπτώσεις επιβεβαιώνουν την παραπάνω άποψη).

ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ : ΜΑΡΙΑ ΓΚΙΚΑ, ΠΕ2

Αθήνα, Ιούνιος 2005